Ćwiczenia techniczne dla bramkarzy

Trening bramkarza jest bardzo intensywny dla wszystkich jego uczestników, również trener bierze w nim aktywny udział. Dlatego bardzo ważnym elementem jest dobra organizacja. Trzeba wiedzieć już wcześniej, które ćwiczenia chcemy zrealizowac i jak powinny one wyglądać. Dostateczna ilość materiału, ktoś kto nadaje i przyjmuje piłki, wybór właściwej odległości zaplanowanie przerw na odpoczynek, oszczędzą wiele energii. Poza tym aktywny udział w treningu i bliski kontakt z zawodnikami przynoszą trenerowi wiele satysfakcji z pracy. Umożliwia to równocześnie poznanie mocnych i słabych stron tak w technicznym jak i ludzkim aspekcie.

Podczas ćwiczeń technicznych zwracamy uwagę na dokładność i poprawność wykonywania (pozycja dłoni i ciała, postawa) oraz na sposób poruszania się. Cały czas korygujemy niedociągnięcia. Po nie najlepiej wykonanym zadaniu udzielamy wskazówek i zachęcamy do dalszego wysiłku. Nie przesadzajmy jednak z pochwałami po korekcie danego ćwiczenia. Na początku najlepiej jest zacząć od rzutów piłką z odległości kilku metrów do bramkarza. Zaletą tego jest większa częstotliwość podań oraz ich dokładność, co umożliwia bramkarzowi poprawniejsze przyjmowanie piłki. Podajemy z trzech kierunków: przed bramkarzem albo z lewej lub prawej strony. Przy wszystkich ćwiczeniach dużą rolę grają dłonie oraz tułów i nogi.

Ćwiczenie 1:
Chwytanie piłki na wysokości klatki piersiowej. Rzucamy piłkę z odległości kilku metrów, początkowo dość lekko, potem zwiększamy siłę i dystans, następnie podajemy piłkę noga. Wysokie piłki wychwytujemy dłońmi (3) i przyciągamy do klatki piersiowej uginając się nad piłką. Strzały z dystansu łapiemy (4) i również przyciskamy do klatki. Przy silnych strzałach klatka piersiowa pełni rolę amortyzatora tłumiącego pęd piłki. Dlatego tułów musi się zawsze znajdować dokładnie za piłką. Częste błędy: piłka nie jest uchwycona dostatecznie miękko, odbija się i ucieka; złe ułożenie rąk nie jest w stanie jej zatrzymać; tułów nie znajduje się dokładnie na torze lotu piłki, przez co nie udaje jej się opanować.

Ćwiczenie 2:
Chwytanie wysokich podań bez wyskoku. Połączone tu zostały obydwie fazy poprzedniego ćwiczenia. Stopujemy piłkę (nie przytrzymujemy), sprowadzamy niżej i opanowujemy na klatce piersiowej. Obie fazy nakładają się na siebie, nie wolno ich rozdzielać. Ćwiczymy łapiąc silne strzały.

Ćwiczenie 3:
Chwytanie piłki w wyskoku z miejsca. Obowiązują tu te same zasady, co w poprzednim ćwiczeniu oraz właściwe zagranie w czasie i wykonanie skoku. Skok musi być tak wykonany, by piłka została złapana w jego najwyższym punkcie. Dla osłony unosimy kolano (dotyczy wszystkich skoków). Najczęstszymi błędami są: złe zgranie w czasie i za słabe wybicie.

Ćwiczenie 4:
Chwytanie toczącej się lub bardzo płaskiej piłki. Może odbywać się to na dwa sposoby: na wyprostowanych nogach lub w klęku na jednym kolanie. Stojąc mamy większą możliwość poruszania się, przyklękając mamy większą pewność opanowania piłki. Stopę, na której się opieramy kierujemy ukośnie do toru piłki, przy czym kolano drugiej nogi ustawiamy przy samej stopie lub nisko nad ziemią zapewniając dodatkową osłonę za dłońmi. Najczęstsze błędy: stopa ustawiona na wprost, kolano uniemożliwia swobodne ruchy dłońmi; zbyt duży odstęp między stopą a kolanem; złe zagranie w czasie - piłka ucieka. Uwaga na kozłującą piłkę.

Ćwiczenie 5:
Robinsonada. Robinsonady należą do najbardziej spektakularnych i najchętniej oglądanych przez widzów momentów gry. Bramkarz musi opanować technikę obrony, która jest inna dla strzałów wysokich i inna dla strzałów płaskich. Często widzimy wspaniałe, lecz o ułamek sekundy spóźnione parady, które okazują się zbyteczne przy strzałach po ziemi; niższe, proste skoki byłyby tu skuteczniejsze. Ćwiczenie robinsonady najlepiej rozpocząć w pozycji kucznej. Piłkę ustawiamy coraz dalej od bramkarza. Krok w bok, wyskok i upadek na bok ćwiczymy najpierw bez piłki. Chwyt piłki (jedna dłoń za, druga na piłce) i przyciągnięcie jej do piersi stają się potem łatwiejsze. Najczęstsze błędy: bramkarz nie rzuca się na piłkę, ale na nią pada; dłoń nie znajduje się za piłką; piłka nie jest przyciągnięta do piersi i osłaniana ciałem.

Ćwiczenie 6:
Chwytanie górnych piłek „szczupakiem". Jest to jedna z najtrudniejszych umiejętności, która zwykle świadczy o jakości bramkarza. Lot do piłki i potrzebna technika powinny być ćwiczone od wczesnej młodości, gdyż właśnie wtedy ma się czas na opanowanie podczas zabaw w piaskownicy różnych elementów takiego skoku. Krokiem w bok bramkarz idzie w stronę, gdzie spodziewa się piłki i odpowiednio ustawia „wewnętrzną" (bliższą kierunkowi skoku) nogę i na nią przenosi swój cały ciężar. W locie ustawia dłonie za piłką (3). Wreszcie najcięższy element - lądowanie z piłką w rękach. Nie wolno padać płasko na brzuch, ale elastycznie angażując wiele części ciała. Pierwsze uderzenie amortyzujemy dłońmi z piłką, następnie przetaczamy się przez ramiona, barki i biodra. Trzeba pamiętać o osłonięciu piłki ciałem. Tak jak w judo musimy nauczyć się padać. Jest to osobna sztuka, którą należy opanować zawczasu. Najczęstsze błędy: złe lądowanie i wypuszczenie piłki; nieprawidłowe jej trzymanie. Uwaga na słupek!

Ćwiczenie 7:
Piąstkowanie w powietrzu. Niezbyt pewnym sposobem obrony bramki jest proste wybicie piłki przez wypiąstkowanie. Z powodu małej powierzchni styku pięści z piłką trudne jest jej opanowanie i skuteczna obrona. Niekiedy jednak nie mamy wyboru, np. jeśli piłka znajduje się między kilkoma skaczącymi do niej zawodnikami lub gdy jest zbyt daleko, by można było ją bezpiecznie złapać. Jeżeli to wszystko jest możliwe zalecamy użycie obu pięści, co zwiększa powierzchnię styku. Ponadto po piąstkowaniu należy koniecznie pozostać w ciągłej gotowości, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że piłka będzie nadal w grze. Najczęstsze błędy: zbyt częste piąstkowanie (niepewna obrona bramki); złe zagranie w czasie z wyskokiem (jest bardzo ważne, bo mamy tylko ułamek sekundy na zetknięcie pięści z piłką); zbyt krótkie wybicie piłki; nieudany wyskok.

Ćwiczenie 8:
Wybicie piłki palcami. Jest to również technika, którą stosujemy w ostateczności, jeżeli piłka znajduje się za daleko, by ją chwycić lub wypiąstkować. W tym celu używamy wewnętrznej części dłoni i lekko uginamy łokieć; delikatnie nakierowana piłka zostaje wybita. Przy silnych centrach i oczywiście przy rzutach rożnych wysoko lecąca piłka często jest przerzucana nad bramką właśnie przy pomocy palców. Pamiętajmy o tym, że w tym wypadku większą możliwość manewru mamy odbijając jedną ręką niż dwoma. Najczęstszy błąd: bramkarz za słabo usztywnia nadgarstek i piłka przegina mu dłoń. 

Inne możliwości odbicia piłki możemy zaliczyć do gry w polu. Wykop, przyjęcie na klatkę piersiową, odebranie udem lub stopą czy główkowanie są czynnościami, które także powinny zostać opanowane przez bramkarza. Powinien on również brać udział w treningu całego zespołu i można mu powierzać zadania „zwykłych" zawodników. Bramkarz nie pełni jedynie funkcji obronnej, lecz ma także swój udział w ofensywnej grze drużyny. Będąc w posiadaniu piłki wykonuje pierwsze zagranie początkujące atak. Dzięki rozpoczęciu gry od bramkarza w bezpieczny sposób przenosimy ją na drugą stronę, przy czym dysponuje on dwiema możliwościami: wybiciem piłki nogą i wyrzutem piłki ręką. Przy wybiciu piłki nogą używa się najczęściej techniki zwanej „Drop-kick". Wyrzucać piłkę możemy górą lub dołem.

Ćwiczenie 1:
Wybicie nieruchomej piłki. Bramkarz tak ustawia rozbieg, by ostatni krok i noga obciążona znalazły się obok piłki. Następnie skierowuje podbicie drugiej stopy do dołu i uderza piłkę.

Ćwiczenie 2:
Wybicie piłki z rąk (Drop-kick). Będąc przy piłce bramkarz stara się wybić ją jak najdalej i tak jak na rysunku bierze rozbieg. Pierwszy wariant wybicia: uderzenie piłki w powietrzu (przy mocnym wykopie obie nogi odrywają się od ziemi). Wariant drugi: uderzamy piłkę w chwili, gdy odbija się ona od podłoża. Pamiętamy o tym, aby noga obciążona znajdowała się obok piłki.

Ćwiczenie 3:
Wyrzut piłki ręką. Najlepszym sposobem wprowadzenia piłki do gry jest rzut na krótką odległość. Należy ze względów bezpieczeństwa pamiętać o wybraniu odpowiedniej techniki (unikać kozłowania, zwodów itp.). Długim, płynnym ruchem możemy podać piłkę płasko po ziemi. Takie podanie jest łatwe do przyjęcia przez partnera.

Ćwiczenie 4:
Rzut ręką dołem. Przy większych odległościach bramkarz może wyrzucić piłkę od dołu. Tor jej lotu jest wtedy dość płaski i nie sprawia ona kłopotu przy odebraniu.

Ćwiczenie 5:
Rzut ręką górą. Przy pewnej wprawie bramkarz może tym sposobem podawać piłkę na dość dużą odległość i z większą pewnością niż przy wybiciu nogą. Najczęstsze błędy:

Wybicie piłki nogą:
- złe ustawienie nogi obciążonej
- złe ustawienie stopy
- źle uderzona piłka
- podkręcenie piłki Drop-kick:
- umieszczenie stopy zbyt głęboko pod piłką (tor lotu: wysoko, ale blisko)
- słabe uderzenie stopą; ruch nogą powinien pochodzić od kolana.
Wyrzut piłki ręką:
- piłka jest zbyt późno wypuszczona z ręki; przy rzucie od dołu wzbija się wysoko; przy rzucie od góry odbija się od ziemi
- dłoń nie jest konsekwentnie prowadzona za piłką, co powoduje jej podkręcenie i sprawia trudności w przyjęciu ze względu na zmianę kierunku. W nowoczesnym futbolu szybkie i dokładne wyrzucenie piłki przez bramkarza jest bardzo ważnym elementem sprawnej gry i dlatego trzeba mu poświęcić odpowiednią ilość czasu.

Artykuł opracowany na podstawie książki:

Tytuł: "Trening piłki noznej" - Program Roczny
Autor: Josef Sneyers
Wydawnictwo: Marszałek & Marszałek
Rok i miejsce wydania: Germany 1995
NR ISBN 83-908537-0-1

Rozdział: Okres stabilizacji formy sportowej - II część
Temat Trening bramkarza str. 184-190

skomentuj