Andoni Zubizarreta

Andoni Zubizarreta urodził się 23.10.1961r. w Vitorii - stolicy Kraju Basków. Wychowywał się w Aretxabaleta w prowincji Gipuzkoa. Sportową karierę rozpoczął w 1977 roku w lokalnej drużynie UD Aretxabaleta. W sezonie 1979-80 grał już w CD Alaves ( gdzie występował m.in. z Jorge Valdano). Po rocznych występach w Alaves wypożyczono go do Athletic Bilbao B. Tam został zauważony przez swojego idola - José Angela Iribara.

Zaczęto go przygotowywać na następcę tego wielkiego bramkarza. Od następnego sezonu ( 1981-82) był już pierwszym bramkarzem Athletic, drużyny prowadzonej wówczas przez Javiera Clemente. Zadebiutował w przegranym 0-2 spotkaniu z Athletico Madryt 19.09.1981r.; pierwszego gola strzelił mu Miguel Angel Ruiz. W trakcie swego pobytu w Bilbao opuścił tylko 1 ze 169 spotkań ligowych - z powodu strajku piłkarzy w sezonie 1984-85. Z Athletic zdobył dwa Mistrzostwa Hiszpanii: 1982-83 i 1983-84, Puchar Króla 1983/84 (finał przeciwko Barcelonie) oraz Superpuchar Hiszpanii. Jako zawodnik tego klubu zadebiutował też w pierwszej reprezentacji. Debiut miał miejsce 23.01.1985r. przeciwko Finlandii. Zubizarreta w drugiej połowie spotkania zastąpił Arconadę. Latem 1986r. opuścił Bilbao i został zawodnikiem FC. Barcelony. Transfer, którego dokonano na wniosek trenera Therry"ego Venables"a, był rekordowym w ówczesnych czasach - za piłkarza zapłacono 1,600,000 funtów. Andoni nie spotkał się w Barcelonie z entuzjastycznym przyjęciem przez kibiców. Stało się tak dlatego, że miał w drużynie ze stolicy Katalonii zastąpić legendarnego Urrutiego, uwielbianego przez fanów. W czasie oficjalnej prezentacji nowej drużyny kibice powitali Zubiego transparentami z napisem "Do domu". Mimo to, w pierwszym sezonie w barwach nowego klubu Zubizarreta zdobył trofeum najlepszego bramkarza ligi. W 44 spotkaniach puścił 29 goli. Z czasem zyskał przychylność fanów Barcy szczególnie, gdy wraz z przybyciem trenera Johana Cruyffa, nadszedł okres największych sukcesów.

Drużyna, nazwana później "Dream Team", zdobyła:

cztery mistrzostwa kraju: 1991,92,93,94 ( trzy ostatnie zapewniła sobie w ostatnich meczach w sezonie) dwa Puchary Króla: 1987/88 1-0 z Real Sociedad San Sebastian; 1989/90 2-0 z Realem Madryt (po zakończeniu tego meczu, Zubizarreta został trafiony w skroń kamieniem (wg. innych źródeł butelką po amerykańskim burbonie), rzuconym przez kibiców Realu. W pierwszej chwili uraz wyglądał dość groźnie, jednak skończyło się na założeniu trzech szwów) dwa Superpuchary Hiszpanii: 1992,1993 Puchar Zdobywców Pucharów:1988/89 2-0 z Sampdorią Genua (w 1/8 Barcelona spotkała się z Lechem Poznań, oba mecze zakończyły się remisem 1-1 i o awansie do kolejnej rundy zadecydował rzut karny obroniony przez Zubizarretę w Poznaniu) Puchar Mistrzów: 1991/92 1-0 z Sampdorią Genua Superpuchar Europy 1993: mecze z Werder Brema

Po przegranym w maju 1994r. finale Ligi Mistrzów Zubizarreta musiał opuścić Barcelonę. Zdecydował o tym trener Cruyff, który od pewnego czasu pozostawał w konflikcie z bramkarzem. Oficjalna wersja mówiła o chęci odmłodzenia drużyny, nieoficjalna o tym, że Johan chciał obsadzić w bramce Barcy swojego zięcia Jesusa Angoya. Mimo ofert z klubów zagranicznych, Zubizarreta pozostał w Hiszpanii i podpisał kontrakt z Valencią. W pierwszym sezonie gry w tym klubie rozegrał m.in. 500-tny mecz ligowy. Valencia nie zdobyła w tym czasie żadnego trofeum, przegrała finał Pucharu Króla w 1995r., była wicemistrzem Hiszpanii w sezonie 1995/96, dotarła do ćwierćfinału Pucharu UEFA w sezonie 1996/97. W tym klubie Andoni zakończył ligową karierę, mając na koncie 622 meczów i 625 puszczonych bramek. Ostatnie spotkanie rozegrał 14 maja 1998r; Valencia przegrała 2-3 z Tenerife , a ostatniego gola strzelił Zubiemu Jokanović z rzutu karnego. W reprezentacji Hiszpanii Zubizarreta też bił rekordy występów. Między debiutem w 1985r a ostatnim meczem przeciwko Bułgarii 24.06.1998r, rozegrał 126 spotkań (we wszystkich, poza debiutem występował od pierwszej minuty). Trenerami drużyny narodowej byli w tym czasie Miguel Munoz, Luis Suarez, Vicente Miera i Javier Clemente, który stawiał na Andoniego nawet w ostatnich, najtrudniejszych latach jego kariery, gdy najlepszą formę Zubi miał już za sobą. Rozegrał 16 spotkań w finałach Mistrzostw Świata (Meksyk"86, Italia"90, USA"94, Francja"98), brał też udział w Mistrzostwach Europy we Francji w 84r.( ma z tych mistrzostw srebrny medal, ale był tam rezerwowym i nie zagrał ani minuty), w Niemczech w 88r i w Anglii w 96r. Jako jego walory wymieniano zawsze rozwagę i solidność, umiejętność gry jeden na jeden, dobre ustawienie, blokowanie piłki, umiejętność kierowania grą obrony. Do słabości zaliczano przede wszystkim grę nogami, błędy w grze w powietrzu i brak specjalnych zdolności do bronienia rzutów karnych. Na plus zaliczano zawsze jego wielką osobowość i charyzmę, które zapewniały mu szacunek i uznanie kolegów z drużyny i trenerów. Był kapitanem we wszystkich drużynach, w których występował jak również w reprezentacji kraju. Pełnił też funkcję przewodniczącego związku zawodowego piłkarzy hiszpańskich.

Po zakończeniu sportowej kariery zamieszkał w Barcelonie i zaczął pracę dla hiszpańskiej federacji piłkarskiej jako pośrednik w relacjach miedzy zawodnikami a federacją i prasą. Zajmował się też drużynami młodzieżowymi i reprezentacją olimpijską. Pełnił funkcję ambasadora hiszpańskiej federacji w czasie, gdy kraj ten ubiegał się o organizację Mistrzostw Europy w 2004r. Był członkiem Narodowej Komisji Do Walki z Dopingiem, razem z Emilio Butragueno pełnił też funkcję rządowego delegata do spraw promocji Stadionu Olimpijskiego w Sewilli. Udzielał się jako komentator piłkarski: najpierw w radiu, później komentując mecze Ligi Mistrzów dla TVE. Razem z Jorge Valdano i innymi sportowcami działa w grupie "Make a Team"- firmie doradczej, będącej częścią prestiżowej grupy Ernest& Young. Zajmuje się ona promocją sportu i doradztwem ekonomicznym w tej dziedzinie. Od lipca 2001r do listopada 2004r. Andoni Zubizarreta pełnił funkcję dyrektora sportowego w swoim dawnym klubie Athletic Bilbao. Jest też członkiem komisji UEFA ds. sportu dziecięcego.

TROFEA:

Puchar Mistrzów z FC Barcelona (1992) Puchar Zdobywców Pucharów z FC Barcelona (1989) 4 tytuły Mistrza Hiszpanii z FC Barcelona (1991, 1992, 1993, 1994) 2 tytuły Mistrza Hiszpanii z Athlétic Bilbao(1983 i 1984) 2 Puchary Króla z FC Barcelona (1988 i 1990)  Puchar Króla z Athlétic Bilbao (1984) 1 Superpuchar Europy z FC Barcelona (1993) 2 Superpuchary Hiszpanii z FC Barcelona (1992 i 1993) 1 Superpuchar Hiszpanii z Athlétic Bilbao (1984) Medal Hiszpańskiego Komitetu Olimpijskiego -28.12.1995 ( za 100 meczów w reprezentacji) Medal Za Dorobek Sportowy Wicemistrz Europy sub - 21 w 1984 Wicemistrz Europy z Mistrzostw we Francji 1984 3 wicemistrzostwa ligi (1987, 1989, 1996) Trofeo "Zamora" za sezon 1986/87, 29 bramek puszczonych w 44 meczach

W LIDZE

Rozegrane mecze: 622 (rekord w historii hiszpańskiej piłki); 169 - Athlétic, 301 - FC Barcelona
152 - Valencia CF Wygranych: 333 (53"54 %) Remisów: 147 (23"63 %) Przegranych: 142 (22"83 %) Minuty spędzone na boisku: 55.746 Puszczone bramki: 625 Średnia puszczonych bramek na mecz: 1,0048

W REPREZENTACJI

Rozegrane mecze: 126 (również rekord w Hiszpanii) Wygranych: 70 (55"56 %) Remisów: 33 (26"19 %) Przegranych: 23 (18"25 %) Puszczone bramki: 99 Średnia puszczonych bramek na mecz: 0"7857 W sumie Zubizarreta rozegrał 1013 oficjalnych spotkań. Oprócz 622 występów w lidze i 126 w reprezentacji, zagrał w:

- 104 meczach w Pucharze Króla
- 10 meczach w Superpucharze Hiszpanii
- 4 meczach w Superpucharze Europy
- 33 meczach w PEMK
- 21 meczach w PZP
- 30 meczach w Pucharze UEFA
- 8 meczach w Pucharze Ligi
- 23 meczach w reprezentacji do lat 23
- 17 meczach w reprezentacji do lat 21
- 1 meczu w reprezentacji do lat 19
- 12 meczach w reprezentacji do lat 18
- 1 meczu w reprezentacji olimpijskiej

W całej swojej karierze, tylko dwa razy w meczu ligowym, raz w spotkaniu pucharowym i raz w meczu reprezentacji został ukarany czerwona kartką.

Gdyby Zubi nie był piłkarzem, zostałby... chemikiem. Rozpoczął studia na tym kierunku, jednak z powodu gry w pierwszej drużynie Athletic Bilbao i w związku z koniecznością odbycia służby wojskowej przerwał je, gdy był na drugim roku. Później jednak powrócił na studia. Studiował historię i ekonomię na Uniwersytecie w Walencji. Ma również dyplom prestiżowego Uniwersytetu Harvard w dziedzinie handlu. Często bywa zapraszany przez hiszpańskie wyższe uczelnie na wykłady i odczyty. Na stałe współpracuje z Uniwersytetami w Bilbao i Santander. Od 1986r jest żonaty z Ane, mają trójkę dzieci: synów Markela i Lukena oraz córkę Jone. Ojciec Andoniego był bramkarzem, jego synowie również grają na tej pozycji. Starszy - Markel w drużynie juniorów Athletic Bilbao, zaś młodszy - Luken w klubie "Danok Bat" Gdy rodzina Zubizarrety mieszkała w Barcelonie, Markel (grający wówczas w słynnym młodzieżowym klubie "Europa"), występował w reprezentacji Katalonii do lat 14  Idolem bramkarskim Zubiego był Iribar. Ulubioną drużyną piłkarską jest reprezentacja Brazylii z lat 70-tych, a najtrudniejszym rywalem był dla niego Hugo Sanchez. Zawsze marzył o grze w lidze angielskiej. Jest fanem Dire Straits, Bruce"a Springsteena i The Beatles. Lubi też muzykę klasyczną, szczególnie operową. Sam potrafi grać na "txistu" - ludowym instrumencie baskijskim. Do ulubionych pisarzy należą Heinrich Böll, i Bernardo Atxaga ( pisarz baskijski, mało w Polsce znany), ulubioną książką są "Zwierzenia Klauna" Böll"a. Ulubiony film to " Wspomnienia z Afryki", aktor Gary Cooper, aktorka Katharine Hepburn

Poza piłką nożna interesuje się kolarstwem, piłką ręczną (sport ten uprawiał do 14-go roku życia)); gra w golfa. Oprócz ojczystego języka baskijskiego i hiszpańskiego, zna kataloński, francuski i angielski. Przed kilkoma laty, wspólnie z synami napisał książeczkę dla dzieci, w której historyjki związane z futbolem są jednocześnie dyktandami służącymi do nauki ortografii; książka nosi tytuł "Dictagol" O nim z kolei napisano dwie książki: w 1997r. wydana została książka "Zubizarreta, el numero 1" autorstwa Emilio Pérez de Rozas; przed ostatnim meczem w reprezentacji, w czasie Mistrzostw Świata we Francji w 1998 r.zaprezentowano natomiast książkę "La ultima parada" napisaną przez Luisa Martina Sancheza

skomentuj