Dodał: tbiegun | 2006-12-15 00:00
Wstęp
Wśród wielu różnorodnych analiz gry piłkarzy nożnych warto śledzić czynności z piłką szczególnego zawodnika jakim jest bramkarz. Badania nad treścią gry bramkarza pozwalają na możliwie obiektywną ocenę ich gry – wskazanie silnych i słabych stron, a co najważniejsze śledzenie w dłuższym okresie pojawiających się tendencji w ich grze. Niewątpliwie takie pytanie pojawiło się po wprowadzeniu przepisu o zakazie chwytu piłki po zagraniu nogą od swego partnera. Nie ulega też wątpliwości, iż odbywające się co 4 lata Mistrzostwa Świata są ku temu doskonała okazją do prowadzenia obserwacji gry.
1.Metodologia badań
1.1. Cel, pytania i hipotezy badawcze
Celem badań jest dokonanie charakterystyki ilościowo-jakościowej gry bramkarzy na Mistrzostwach Świata w 2002 roku, a tym samym śledzenie zmian w strukturze gry bramkarzy w zawodach najwyższej rangi. Przed poznaniem przedstawionego problemu postawiono następujące hipotezy badawcze.
1. Struktura ilościowa i jakościowa gry analizowanych bramkarzy odpowiada
obowiązującym modelowym standardom,
2. Istnieją charakterystyczne miejsca kierowania piłki ręką i nogą przez bramkarzy, przy rozpoczynaniu przez nich akcji,
3. gra ofensywna bramkarzy (rozpoczęcie akcji) charakteryzuje się indywidualnymi sposobami jej prowadzenia.
Pytania badawcze:
1. Jaka jest struktura jakościowa i ilościowa gry bramkarzy?
2. Czy są charakterystyczne miejsca zagrywania piłki przez bramkarzy przy rozpoczęciu akcji?
3. Czy wszyscy bramkarze stosują podobne sposoby rozpoczynania akcji?
1.2. Materiały i metoda badań
Materiał badawczy stanowią obserwacje 11 spotkań Mistrzostw Świata w 2002 r. z udziałem 22 bramkarzy.
W pracy posłużono się metodą zapisu przebiegu meczu na kastetach video w połączeniu z arkuszem obiektywnej obserwacji, na którym kodowano specjalistyczne czynności bramkarzy z piłką.
2. Wyniki badań
Analizę czynności bramkarzy z piłką przeprowadzono wg klasycznego podziału na grę w bronieniu i atakowaniu. Na wzorzec ilości interwencji bramkarza na tych MŚ przypada 39 czynności z piłką w meczu (tab.1). Zauważyć należy, co może być paradoksem, ale nim nie jest, że większość działań z piłką przypada na czynności w atakowaniu – 26,6 (68,2%), przy 12,4 (31,8%) w bronieniu. Na taką strukturę gry rzutują czynności rozpoczęcia akcji nogą, które stanowią ponad połowę wszystkich zagrań w atakowaniu. Biorąc pod uwagę duży udział w grze bramkarzy nogą, ważnego znaczenia oprócz chwytów piłki nabiera umiejętność gry noga.
W działaniach obronnych wyk. w meczu jest ok. 10 chwytów, głównie bez upadków. Czynność chwytów jako jedna z głównych umiejętności bramkarza stanowi ok. 25% wszystkich działań z piłką.
Wśród działań w atakowaniu dominują rozpoczęcia akcji nogą – 55,7%, a wśród działań obronnych chwyty piłki 74%. Wydaje się, iż już tylko ta ogólna charakterystyka czynności z piłka stosowanych przez bramkarzy w grze wyznacza ważne przesłanki do procesu treningowego.
Tab. 1 Treść czynności specjalistycznych bramkarzy na Mistrzostwach Świata w 2002 r. (%)
3. Czynności z piłką w grze wybranych bramkarzy
3.1.Czynności w działaniach obronnych
Określając modelowe charakterystyki gry bramkarzy nasuwa się pytanie, jak odpowiadają takim wzorcom działania poszczególnych bramkarzy. Analiza gry 12 bramkarzy tych Mistrzostw wskazuje na indywidualne zróżnicowanie ich gry (tab.2). Grę Kahna najlepszego bramkarza Mistrzostw w meczu z USA cechowała duża wszechstronność w zakresie wszystkich działań obronnych – chwyty (53,8%), piąstkowanie (23,1%), obrony sytuacyjne – (15,4%), wypchnięcia piłki (7,7%). Podobną wszechstronność zobserwowano w jego grze w meczach z Koreą Płd. i Brazylią. Odmienne zachowanie w działań obronnych cechowały innych bramkarzy: Lee Woon Jae z Korei Płd. w meczu z Polską stosował głównie chwyty (88%) oraz piąstkowanie (11,1%), natomiast Casillas z Hiszpanii w meczu z Koreą Płd. Chwyty (88.9%) oraz obrony sytuacyjne (11,1%), a Sylva z Senegalu w meczu z Turcją niemal tylko chwyty (92,8%) i piąstkowanie (7,2%). Warto zauważyć, że podstawowa czynność w bronieniu jaką są chwyty była stosowana w bardzo różnym stopniu, od 92,8% (Sylva w meczu z Turcją – wynik 0:0) do 46,1% (Friedel z USA w meczu z Polską – wynik 1:4).
Tab.2 Zestawienie czynności bramkarza w działaniach obronnych na MŚ 2002 r. (%)
3.2. Czynności w działaniach atakowania
Biorąc pod uwagę fakt, że działania w atakowaniu stanowią większość czynności bramkarzy z piłką w grze, poznanie indywidualnych zachowań może być szczególnie interesujące (tab.3).
Zauważyć należy podobnie jak w grze o obronie duże zróżnicowanie gry wśród bramkarzy:
w rozpoczęciu akcji nogą – od 28.6% - Friedel z USA w meczu z Polską i Rustu z Turcji w meczu z Senegalem do 87,5%, Marcosa z Brazylii w meczu finałowym z Niemcami. Podobnie w zagraniach nogą w trwającej akcji: od 6,2% Marcosa w meczu z Niemcami do 50% bramkarza Rustu w meczu z Senegalem, w wyrzutach piłki ręką od 28,6% Fridela w meczu z Polską do braku wyrzutów Dudka w meczu z Portugalia i Kahna w meczu z USA.
Te różnorodne zachowania bramkarzy w czynnościach z piłką wykazują na indywidualne charakterystyki ich gry oraz na fakt, iż każde spotkanie wyznacza różnorodne i niestandardowe sytuacje, które wymagają od bramkarzy odpowiednich interwencji.
Tab. 3 Zestawienie czynności bramkarza w działaniach atakowania na MŚ w 2002 r. (%).
3.3 Topografia rozpoczęcia akcji
Fakt, iż średnio w meczu wykonywanych jest przez bramkarzy ok. 30 zagrań od własnej bramki (głównie nogą), które decydują o skutecznym konstruowaniu akcji, skłania do bliższego poznania miejsca tych zagrań (z uwzględnieniem 8 sektorów boiska).
Bramkarze zdecydowanie najczęściej kierowali piłkę na połowę przeciwnika do sektora VI – 50,4%, ale jednocześnie z najmniejszą dokładnością do swego zawodnika 33,3%. W meczu Polska – Korea Płd. Jerzy dudek wykonał 39 zagrań od bramki nogą (7 celnych) oraz 1 wyrzut ręka i kierował je wszystkie w środkowe sektory boiska. Bramkarz koreański Lee Woon Jae 25 zagrań nogą i 1 wyrzut ręką.
W meczu finałowym Brazylia – Niemcy, Kahn wykonał 30 zagrań nogą kierowane w różne sektory boiska, w tym 13 zagrań po przyjęciu piłki nogą (rys.1), natomiast Marcos jedynie 1 zagrań nogą oraz jeden wyrzut ręką (rys.2). [Kwadrat czarny – podanie celne, kwadrat biały – podanie niecelne].
| Ryc.1 Topografia wyrzutów i zagrań piłki nogą przez Kahna w meczu finałowym. |
Ryc.2 Topografia wyrzutów i zagrań piłki nogą przez Marcosa w meczu finałowym. |
4. Wnioski
Zebrane w toku obserwacji dane o grze bramkarzy w MŚ w 2002 r. pozwalają na bliższe poznanie ich struktury ilościowo-jakościowej gry oraz zarysowujących się nowych tendencji w ich grze.
1. Bramkarz wykonuje średnio w meczach 39 działań, w tym zdecydowanie więcej w atakowaniu – 68,2% przy – 31,8% w obronie.
2. W działaniach atakowania istnieje wyraźna przewaga zagrań noga – 88,7% nad podaniami ręką – 11,3%.
3. Zasadniczą czynność w działaniach obronnych stanowią chwyty – 74,3%, w tym głownie bez upadku – 53%
4. Bramkarz opanowali do perfekcji dokładność wyrzutów ręką, tak na krótsze jak i na dłuższe odległości – 100%.
5. Znacznie mniej dokładnie jest rozpoczęcie akcji nogą, których dokładność podań wyniosła 55,7%.
6. Podania nogą najczęściej kierowane są w sektor VI – 50,4% ale z najmniejszą dokładnością – 38,3%.
7. Wzrastający udział zagrań noga wskazuję na potrzebę zwiększenia środków treningowych w metodyce szkolenia bramkarza w uderzeniach i przyjęciach piłki nogą.
Źródło: Aleksander Stuła, „Nowoczesna gra w piłkę nożną. Teoria i praktyka.”, Wyd. Osgraf, Gorzów Wlkp. 2003 r., s.173-179.
Tagi: analiza gry, bramkarz, korea & japan,
skomentuj
