Gra bramkarzy w MŚ w Niemczech 2006

Imprezy piłkarskie rangi mistrzowskiej stanowią dobry poligon do obserwacji walki sportowej i jej rozwiązań stosowanych w konfrontacji z przeciwnikiem o różnej koncepcji gry i różnych możliwościach, analizie i ocenie można poddać najlepszych zawodników grających na różnych pozycjach, najlepsze zespoły i stosowana przez nich taktykę gry oraz nowe rozwiązania techniczno-taktyczne.

Ostatnie MŚ 2006 w Niemczech wykazały, że gra zespołów, finalistów imprezy miała tendencje zmierzające do wyrównania poziomu, niekoniecznie umiejętności, ale możliwości. Coraz częściej o wyniku decydowały drobiazgi lub większa liczba popełnionych błędów, do których możemy zaliczyć:

lekkomyślne przekraczanie przepisów gry w pobliżu własnej bramki, co jest powodem jej zagrożenia przez stałe fragmenty gry; emocjonalne zachowania, które mogą być powodem wykluczenia z gry; brak koncentracji w stosowaniu prostych elementów techniki, Która powoduje stratę piłki; nietrafione koncepcje zmian zawodników w trakcie meczu; zbyt nikłą realizację założeń taktycznych przy stałych fragmentach gry w bronieniu i atakowaniu; błędną ocenę sytuacji przez prowadzącego zawody sędziego.

Celem analizy i oceny turnieju finałowego była gra bramkarzy. Problem stał się przedmiotem mego zainteresowania od wielu lat. W ostatnim czasie gra bramkarzy uległa zmianie. Zmieniono przepisy o chwytaniu piłki podanej przez współpartnera. Wprowadzono 6-sekundowy czas wprowadzenia piłki do gry po jej chwycie. Większość zespołów stosuje w grze obronę strefową ukierunkowaną na przeciwnika posiadającego piłkę. Przy skracaniu pola gry oraz stosowaniu agresywnej obrony tzw. wysokiej (na połowie przeciwnika), za plecami linii obrony powstaje duża przestrzeń, która jest celem podań atakujących, zagrażających bramce broniącego zespołu. Z tego też względu bramkarz nie może stać przy swojej bramce, tylko musi zająć miejsce, w zależności od wysokości ustawienia się linii obrony, za jej plecami, w okolicy linii pola karnego. Piłka podana „za plecy" linii obrony musi stać się łupem bramkarza. Wymienione warunki gry stawiają bramkarzom wysokie i wszechstronne wymagania w zakresie bronienia bramki i umiejętności gry w tzw. polu. Dobra forma sportowa wymaga dużego doświadczenia. Z tymi wymaganiami wiąże się wiek bramkarzy. Na MŚ w Korei i Japonii średnia wieku bramkarzy wynosiła prawie 30 lat (29,7). Udział w MŚ wzięli również młodzi bramkarze, jak: Casillas - 21, Carini i Pletikosa po 23, Bufon - 24. Wydawało się, że wiek bramkarzy będzie miał tendencje do obniżania się.

Na MŚ 2006 w Niemczech okazało się, że tak nie jest. Średnia wieku bramkarzy wzrosła przeciętnie do ponad 32 lat. Wśród grających na tych MŚ bramkarzy najmłodszy był czeski bramkarz Cech, który miał 24 lata, a najstarszy Tunezyjczyk Boumnuel - 40 lat. Forma sportowa broniących bramkarzy była dobra. W sumie w 64 obserwowanych meczach wystąpiło 130 bramkarzy. Na podstawie czynności w bronieniu i atakowaniu można wyciągnąć wnioski o treści gry na tej pozycji.

W dalszym ciągu gra bramkarza jest w dużym stopniu uzależniona od pozostałych współpartnerów. Potwierdzeniem tego między innymi mogą być fakty, że:

to nie bramkarz generuje sytuacje sam na sam z przeciwnikiem; to nie on przyczynia się do tworzenia dogodnych sytuacji strzeleckich przeciwnikowi;
to współpartnerzy często źle go asekurują i pada bramka; to współpartnerzy nie wybiegają na wolne pole, by ułatwić mu podanie; to on rozpoczynając atakowanie może być mało skuteczny, gdyż współpartner nie walczy o podaną piłkę.

Nie umniejsza to faktu, że często sami bramkarze stwarzają skomplikowane sytuacje, w których ponoszą karę najwyższą, ponieważ pada bramka. Czynności bramkarza dzielimy na: w bronieniu i w atakowaniu. Na MŚ w Niemczech w bronieniu było ich 42-45 procent, a w atakowaniu 55-58 procent. Liczba tych czynności w jednym meczu wynosi: w bronieniu około 14, w atakowaniu około 17. Liczby te zależą od wielu czynników. M.in. stosunku siły zespołów, silniejszej linii atakowania przeciwnika, słabszej linii zespołu broniącego, itd.

Faza bronienia
W fazie bronienia bramkarz wykonuje:

właściwą obronę bramki po strzale przeciwnika, średnio w meczu 8 razy, co stanowi około 26 procent; przechwycenie piiki podanej przez przeciwnika w celu zagrożenia bramce, średnio w meczu około 6, co stanowi około 19 procent; interwencja do piłki w celu jej zdobycia, ale nagle powstała sytuacja nie stwarza już takiej możliwości bramkarzowi (rykoszet, inny zawodnik dokona tego szybciej). Można powiedzieć, że jest to interwencja bramkarza w obronie ale bez piłki. Takiego elementu w systematyce czynności bramkarza
nie ma. Dlatego też w sumie czynności bronienia (14%) nie jest ona uwzględniona. Takich czynności średnio w meczu jest około 3.

W bronieniu bramkarz stosuje różne techniki w celu obrony bramki. Do nich zaliczamy:
a) czynności bez piłki (opisane powyżej);
b) chwyt piłki bez upadku, średnio w meczu 7 razy;
c) chwyt piłki z upadkiem, średnio w meczu 3 razy;
d) piąstkowanie piłki, średnio w meczu około 1 raz;
e) wypchnięcie piłki, średnio w meczu około 1 raz;
f) obrona sytuacyjna, rzadko w meczu około 0,4 razy.

Istotną informacją dotyczącą czynności w bronieniu jest miejsce ich wykonania. Na MŚ 2006 najczęściej bramkarz interweniował w polu bramkowy - 48 procent, w polu karnym (poza polem bramkowym) - 39 procent. Poza polem karnym było 7 procent interwencji. Zaś na linii w bramce - 6 procent.
W bronieniu bramkarz na MŚ 2006 średnio w meczu miał 83 procent (około 10) interwencji udanych, 9 procent interwencji nieudanych bez straty bramki (około 1) oraz 8 procent interwencji nieudanych zakończonych stratą bramki (około 1).

Faza atakowania
W fazie atakowania możemy u bramkarzy wyróżnić:

Rozpoczęcie atakowania po chwycie piłki lub po stałym fragmencie gry - rozpoczyna atakowanie podaniem piłki ręką lub uderzeniem nogą; Udział w podtrzymaniu fazy atakowania;
- po podaniu piłki od współpartnera, gdy nie może chwycić jej do rąk - musi uderzać piłkę nogą;
- gdy otrzyma podanie taką częścią ciała, że może piłkę chwycić - podtrzymuje atakowanie podając piłkę ręką lub nogą;
- gdy podanie nogą przez współpartnera jest przypadkowe - niezamierzone i może piłkę chwycić - podtrzymuje atakowanie podaniem piłki ręką lub uderzeniem nogą. Bramkarz rozpoczynał atakowanie średnio w meczu 12 razy, co stanowi około 71 procent, udział w podtrzymaniu atakowania brał średnio 5 razy, co stanowi 29 procent.

W systematyce bramkarza występuje atakowanie rozpoczęte ręką i nogą. Na MŚ 2006 bramkarz ręką wznawiał atakowanie w 20 procentach, zaś w 80 procentach wznawiał je podaniem piłki nogą. Wśród podań piłki nogą - 57 procent to uderzenia piłki po stałym fragmencie gry. Tylko 13 procent, to uderzenia piłki nogą po upuszczeniu jej z rąk. W atakowaniu istotnym jest:

• sposób rozpoczynania;
• topografia wprowadzenia piłki;
• skutecznośc rozpoczęcia atakowania;

Wspomniano już, że 20 procent rozpoczętej fazy atakowania przez bramkarza to podanie piłki ręką. Najczęściej, bo około 56 procent to wyrzut piłki do sektora I, a 29 procent do sektora IV. Najrzadziej podanie piłki występuje w sektorze III i V, co jest oczywiste, ponieważ bramkarz na taką odległość nie może wyrzucić piłki ręką. Atakowanie rozpoczęte ręką znajduje swój początek blisko bramki, co wiąże się z prowadzeniem tej fazy przez całe boisko. Toteż przyczynia się do tego, że rzadko piłka dochodzi do podania finalnego. Zaletą rozpoczynania atakowania ręką jest jego 94 procent celności. W sektorach I i IV wynosi ona nawet 97 procent.

Atakowanie rozpoczęte nogą najczęściej występuje w sektorze V około 44 procent oraz w sektorze II - 18 procent. Nogą wykopywana piłka przez bramkarza najrzadziej znajduje swój cel w sektorze III, bo 11 procent. Wykopując piłkę nogą ją celnie tylko w 47 procentach, a niecelnie 53 procent. Najwięcej niecelnych podań, bo 76 procent kierowanych tam podań. Najwięcej celnych podań piłki jest tych kierowanych do sektora !, bo 96 procent. Generalnie najwięcej wznowień atakowania przez bramkarza następuje w sektorze V. Jest ich około 36 procent. Najrzadziej bramkarz rozpoczyna atakowanie podaniem piłki do sektora III.

Celność podań, jak już wspomniano, jest w dużym stopniu uzależniona od chęci zdobycia piłki przez współpartnerów. Największą celnością charakteryzują się te podania, które kierowane są do sektora I, bo 96 procent. Najmniej celne podania mają miejsce w sektorze III, bo 4 procent.

Nie sposób umieścić w niniejszym opracowaniu wiele innych obserwacji. Obawiam się czy podane informacje są wykorzystywane w przygotowaniu bramkarzy do gry.

Coraz częściej nauczanie i doskonalenie techniki gry bramkarza, zdobywanie formy sportowej muszą być czymś innym w treningu indywidualnym, niż bronienie w walce sportowej. Mecz wymaga od bramkarza dobrej formy fizycznej i psychicznej. Wymaga również coraz częściej współdziałania z innymi zawodnikami zespołu, a więc jego trening z zespołem pod kątem jego gry jest niezbędny i konieczny. Gra bramkarza w polu karnym musi być perfekcyjna i nacechowana wielką aktywnością, tak w przechwytywaniu podań ofensywnych przeciwnika, jak i swoich czynności ofensywnych oraz współdziałania ofensywnego ze współpartnerami. Bramkarz musi często zachęcać partnerów do podania piłki. Jednak nie będzie to możliwe, jeśli zespół nie będzie z nim „zgrany", nie będzie miał zaufania do jego piłkarskich umiejętności, jak zawodnicy zespołu Czech do Petera Cecha, czy Holendrzy do Van der Sara.
Oczywiście powyżej podane dane z gry bramkarzy na MŚ 2006 możemy odnieść do każdego z broniących tam bramkarzy. Podane dane powinny nam towarzyszyć przy każdym robionym planie szkolenia bramkarzy, a jeszcze bardziej przy opracowaniu konspektu zajęć. Pamiętajmy, że musimy posiadać dane z gry naszego podopiecznego, musimy znać wymierne jego braki i zalety. Wszelkie wartości procentowe są zbliżone swoimi wielkościami do gry bramkarzy na różnych szczeblach współzawodnictwa.

źródło:
Rudol Kapera
"Trener" 1(76)12007 styczeń/luty

skomentuj