Dodał: tbiegun | 2006-12-23 00:00
„Hej, bramkarz, przygotuj się do walki,
Jesteś wartownikiem w bramce"....
Kiedy polskie czy brytyjskie dzieci grają w piłkę nożną, większość z nich pragnie grać jako napastnik, strzelać bramki i zdobywać pochwały. W Rosji, na szkolnych podwórkach, natomiast, wśród dzieci dochodzi do kłótni o to – kto będzie grał na bramce. 40 lat po tym jak Lew Jaszyn poprowadził drużynę Rosji do pół-finałów Mistrzostw Świata, zdobył w 1963 roku (jako jedyny bramkarz) trofeum Najlepszego Zawodnika w Europie, jest wciąż dla większości Rosjan największym sportowcem.
Jaszyn jest jak Dalej Lama – każda generacja ma swoją własną reinkarnacje. Rinat Dysajew, najlepszy bramkarz świata w 1988 roku, nigdy nie zdołał pozbyć się porównań z Czarną Panterą lub Czarną Ośmiornicą. Ponadto Sergiej Ovchinnikov, bramkarz rosyjskiej druzyny podczas rozgrywek Euro 2004 nosi brzemię „Nowego Jaszyna”. Wydaje się, że kolejnym „Jaszynem” dla Rosjan będzie złoty rosyjski chłopiec - Igor Akinfiejew, notabene zwycięzca w plebiscycie prestiżowego tygodnika Ogoniok i stacji telewizyjnej RTR-Sport na najlepszego rosyjskiego golkipera. Przymierzany ostatnio do Arsenalu Londyn.
Ryc. 1 Igor Akinfiejew - "Nowy Jaszyn"?
Akinfiejew zadebiutował w drużynie CSKA w wieku 16 lat, zwycięstwo 2-0 nad Krylą Sovetov i podobnie jak Tomasz Kuszczak w swoim debiucie, obronił karnego.
„Byłem bardzo zdenerwowany. Po meczu kilkoma piwami uczciłem w saunie swój debiut” – mówi. W tym samym sezonie, CSKA zwyciężyła rozgrywki rosyjskiej ekstraklasy po raz pierwszy po rozpadzie ZSSR. Były wojskowy klub, od tego czasu stał się jednym z najlepszych klubów w Rosji, jako pierwszy post-sowiecki klub wzniósł europejskie trofeum w 2005 roku – puchar UEFA. Akinfiejew jest obecnie nie tylko pierwszym bramkarzem CSKA, lecz także drużyny narodowej, zdenerwowanie jakie mu się udzieliło w debiucie już dawno odeszło.
„Posiada odwagę. Nie wpada w panikę. Jego podstawową siłą jest jego pewność siebie, którą zaraża swoich kolegów z drużyny. Bardzo rzadko zdarza mu się popełnić błąd w ustawianiu” – mówi Vjaczeslav Chanov trener bramkarzy w CSKA.
Ryc. 2 Rinat Dysajew z trofeum "the best goalkeeper in 1988"
Ile lat mu zajmie pozbycie się cienia Czarnej Pantery? Sam Jaszyn musiał czekać na uznanie. Jego frustracja bycia w cieniu pierwszego bramkarza Dynamo Moskwa Alexeja „Tygrysa” Khomicha, doprowadziła prawię do tego, że chciał porzucić piłkę nożną dla gry w hokeja.
Tygrys (brytyjscy czy polscy bramkarze posiadają przyziemne boiskowe pseudonimy jak: „Brzegi Anglii”, „Bezpieczne ręce”, „Wesoły Jaś”, „Bambi”, Wąski”; Rosjanie muszą być: ostrzy, koci, niebezpieczni), który stał się kultem podczas brytyjskiego tourne Dynamo w 1945 roku, kilkanaście lat później był niemal czczony. Kiedy drużyna Rengersów przyjechała na tourne po Rosji w latach 60, Daily Express poprosił jednego ze swoich dziennikarzy o wywiad z Khomiczem. Po wielu próbach kontaktu z nim, w końcu udało mu się zrobić wywiad (musiał wpłacić łapówkę). Po kilku tygodniach dziennikarz był telefonicznie zastraszany przez piłkarzy Rengersów, którzy udawali sowieckich urzędników grożących gazecie za przedstawienie fałszywego obrazu towarzysza.
Ryc. 3 Ikona - Lew Jaszyn
Na Zachodzie Europy, bramkarz bywał outsiderem, niezgrabnym odmieńcem. Reżyser Wim Wenders użył bramkarza jako symbol egzystencjalnego strachu w swoim filmie z 1972 roku – „Strach bramkarza przed rzutem karnym”, i fakt, że pisarz Albert Camus, autor „Dżumy” i „Obcego” był w przeszłości bramkarzem, mówi sam za siebie. W Rosji, jednakże, bramkarz jest inaczej postrzegany – jest bohaterem.
Ryc. 4 "Tygrys" Khomich podczas tourne po Wielkiej Brytanii
Rosyjska miłość do bramkarzy prawdopodobnie miała początek w 1936 roku, kiedy to powstał film Vratar (Bramkarz), w reżyserii Semyona Timoszczenki. Bardzo popularna wówczas komedia muzyczna w adaptacji powieści Lwa Kassila „Bramkarz republiki”.
Jej bohater, Anton Kandidov, bardzo dobrze łapiąc podawane mu arbuzy i rzucając je na wóz zostaje zauważony przez scouta i natychmiast powołany do bezimiennej drużyny rosyjskiej. Punkt kulminacyjny filmu to scena, kiedy Kandidov po wybronieniu serii strzałów piłkarzy z Czarnych Byków, ostatkiem sił przebiega przez całe boisko i strzela zwycięskiego gola w ostatniej minucie meczu. Najsłynniejsze słowa piosenki w filmie to:
„Hej, bramkarz, przygotuj się do walki,
Jesteś wartownikiem w bramce,
Wyobraź sobie, za tobą granica jest”.
Ryc. 5 Plakat z musicalu "Vratar"
Gole w ostatnich minutach mogą być fikcją, lecz bramkarze rosyjscy, a zwłaszcza Lew Jaszyn, byli znakomitościami. O jakimkolwiek bramkarzu, który zachowa czyste konto w 100 meczach, mówi się, że wstąpił do „Klubu Jaszyna”. Oprócz kontuzji, jedyną rzeczą, która może uniemożliwić Akinfiejowi wstęp do tego ekskluzywnego klubu to przejście do zagranicznej drużyny. „Jeśli otrzymasz szansę przejścia do prestiżowego klubu, musisz ją wykorzystać. Może jeszcze nie teraz, ale z pewnością przed 25 rokiem życia. W Rosji, jeśli dojdziesz do trzydziestki wszyscy o tobie zapominają. Wielcy aktorzy, którzy byli słynni w całej Rosji, zginęli w biedzie i zapomnieniu”. – mówi młody bramkarz.
Całe CSKA wie o tym jak bardzo los potrafi być zmienny. 15 lat temu, wierzyli, iż Mikhail Yeremin, będzie sukcesorem Dysajewa. W 1990 roku, wraz z drużyną narodową U21 zdobył Mistrzostwo Europy. W następnym roku grał w CSKA, wygrywając puchar Rosji. Dzień później po wygranym meczu z Torpedo zginął w wypadku samochodowym. 28 sierpnia 2001 roku kolejny bramkarz CSKA, 23-letnii Sergei Perkhun zmarł w szpitalu po kolizji z zawodnikiem drużyny przeciwnej.
Początkiem była komedia muzyczna, końcem....tragedia. Ovchinnikov nigdy nie dorównał Jaszynowi, jednakże Akinfiejew jest zdeterminowany, aby przyćmić Jaszyna, tak jak Jaszyn przyćmił Khomicha. „Wierzę, że pewnego dnia zagram w finale Ligi Mistrzów. Mam nadzieje, że z rosyjskim klubem” – kończy.
Jeśli to osiągnie, Rosja nigdy go nie zapomni.
Bibliografia:
1.Lew Kassil, „Bramkarz republiki”, Wyd. Pmf, 1968 r.
2.Jonathan Wilson, The Guardian, 1.11.2006 r. http://football.guardian.co.uk/
Spis rycin:
1.www.kanonir.com
2.www.iffhs.de
3.www.profile.myspace.com
4.www.ingenious.org.uk
5.www.filmweb.pl
Copyright by Daniel Pawłowski
Proszę skontaktować się ze mną, jeśli pragniesz pobrać całość lub cześć powyższego tekstu.
Tagi: lew jaszyn, bramkarz,
skomentuj
